‘Het tegenovergestelde van spelen is niet werk,’ schreef de psycholoog Brian Sutton-Smith, ‘het tegenovergestelde van spelen is depressie. (Rutger Bregman, in de Correspondent)

Burn-out met de paplepel ingegeven

Zo'n 50 jaar geleden groeide ik als oudste in een ondernemers gezin op. Voor mij betekende dit al op jonge leeftijd veel werken en weinig tijd om te spelen. Daarnaast de overtuiging, dat je altijd hard moet werken om iets te bereiken. Dit zorgde voor een aantal hardnekkige en stress bevorderende patronen, die als boventoon 'moeten' hadden. Op mijn 31ste was ik al de ongelukkige bezitter van een burnout. Door de nodige zelfkennis kon ik daarna dreigende uitval steeds voorkomen door op tijd aan de bel te trekken. 

Het 'spelen' en echte vrijheid ervaren is voor mij lange tijd een lastige weg geweest. Tegenwoordig kom ik meer aan 'spelen' toe en schud bijna altijd 'nee' wanneer het 'moeten' zo nu en dan de kop opsteekt. Jong geleerd is oud gedaan gaat hier helaas nog wel eens op.

Te weinig spelen en vrijheid

En hoe gaan we nu om met 'spelen en werken'? Er wordt al veel over geschreven en ik zie het ook overal om me heen; er is weinig echte vrije tijd.
Tijd waarin je niets hoeft, waar van alles kan ontstaan en je nieuwsgierigheid geprikkeld wordt. Zelfs kinderen groeien al op met het idee, dat je overal aan mee moet doen en alles bij hoort te houden. Daar waar onze kinderen 20 jaar geleden buiten speelden met zand, takken, op straat of een stad van Lego bouwden, zitten velen nu binnen voor de TV of met een Ipad op de bank. Op jonge leeftijd worden ze geconfronteerd met een druk schema; huiswerk, school, sport, BSO. Veel haast en druk om op tijd ergens te zijn.
Goede prestaties leverenen en vooral bezig zijn, daar draait het om. De vrijheid om te ontdekken wat er nog meer is, waar je echt blij van wordt en energie geeft is geminimaliseerd. 

De saaiste cultuur op aarde

Rutger Bregman schreef voor de Correpondent een prachtig artikel over wat het betekent wanneer je als kind te weinig speelt en alles op werk gericht is. Het verteld over de Baining, een eenvoudig landbouwers volk aan een oever van de Stille Oceaan, in het noorden van het Gazelle-schiereiland van Papoea-Nieuw-Guinea. Volgens hem is de manier waarop zij leven een metafoor voor deze tijd. Het is een waarschuwing voor de wereld waar we op afstevenen: een wereld zonder vrije tijd en zonder spel.
Een wereld waarin alles draait om werk. 

‘Het tegenovergestelde van spelen is niet werk,’ schreef de psycholoog Brian Sutton-Smith, ‘het tegenovergestelde van spelen is depressie. En de manier waarop we nu vaak werken - zonder vrijheid, zonder spel - maakt steeds meer mensen depressief. Onder de wetenschappers staan de Baining bekend als ‘de saaiste cultuur op aarde.’
Ze zijn namelijk alleen aan het werk en spelen kennen ze niet.
Zijn wij op weg om ons bij hen te voegen? Zijn onze kinderen straks ook besmet met het risico op depressie en burn-out wat ze met de paplepel ingegeven krijgen? 

Lees hier het hele artikel van Rutger Bregman.